توصيف نمايد ؛ و با تمكَّن ، به لفظ عربى غير ملحوق اداء نمايد ؛ و با عجز ، به هر لغتى كه مقدور ايشان است يعنى مفهم هر دو است . و تقديم عربى غير ملحوق اگر لغت متلاعنين باشد محتمل ، و هر چه مخالفت فهم به لغت حاكم نمايد دو مترجم عدل شهادت بدهند . و موالات بين كلمات لازم است ؛ و هر دو از اول تا آخر قائم باشند ، و اداء شهادات از هر دو بعد از القاء حاكم باشد ، و اگر مبادرت كرد اعاده نمايد بعد إحلاف حاكم . و مبناى بعضى از تخصيصات متقدّمه ، موافقت با احتياط و اصل است . مستحبّات لعان مستحب است كه حاكم مستدبر قبله بنشيند ، و مرد در طرف راست حاكم ، و زن در طرف چپ حاكم و مرد بايستند . و مستحب است حضور جماعتى براى استماع لعان تا بدانند ترتّب احكام را در موارد خاصه . و مستحب است براى حاكم ، وعظ متلاعنين بعد از شهادات و قبل از لعن و غضب ، و تذكير ايشان به اشدّيت عذاب آخرت از عذاب دنيا ، و قرائت آيه شريفه * ( إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ الله وَأَيْمانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلًا ) * . و دور نيست استحباب تغليظ در ايقاع لعان ، به اختيار امكنه مقدسه معروفه در اسلام و ايمان ، و ازمنه شريفه مثل روز جمعه و بعد از عصر آن ، بنا بر استحباب تغليظ در ايقاع هر يمين . و همچنين الحاق تغليظ به تحرّى معظَّمات مكانيّه و زمانيّه نزد اهل كتاب اگر متلاعنين از ايشان باشد ، خالى از وجه نيست . و ايقاع در مساجد براى كسانى است كه مانع ندارند مثل جنابت و حيض ، و گر نه در منازل ايشان يا نزد درب مساجد ايقاع مىشود . و همچنين زنهاى شريفه كه معتاد به خروج از منازل نيستند ، ارسال مىنمايد حاكم ، احلاف كننده ايشان را در منازل . و بعد از وضوح احكام لعان و قذفهاى ديگر ، ثمره بر اختلاف در اين كه لعان يمين است يا شهادت ، مترتّب نيست .